Atmosferdeki karbondioksit artışı, günümüzde küresel çevre sorunlarının merkezinde yer alan ve iklim değişikliğinden ekosistem dengesine kadar birçok alanı doğrudan etkileyen temel başlıklardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan “Sema ve Eko” Sosyo-Ekonomik Kalkınmaya Destek Derneği Başkanı ve Uzman Sosyolog İrade Hasanova, atmosferdeki CO₂ artışının yarattığı risklere dikkat çekti.

“Sema ve Eko” Sosyo-Ekonomik Kalkınmaya Destek Derneği Başkanı ve Azerbaycanlı Çevre Uzmanı, Sosyolog İrade Hasanova, Globalbakış.com’a yaptığı açıklamada, atmosferdeki karbondioksit (CO₂) artışının küresel ölçekte yol açtığı risklere dikkat çekti.

Soru: CO₂ seviyelerindeki hızlı yükseliş, iklim sistemi ve ekolojik denge üzerinde ne tür sonuçlar doğuruyor?

Hasanova, CO₂ seviyelerindeki hızlı yükselişin; fosil yakıtların yoğun kullanımı, sanayi üretiminin genişlemesi ve orman alanlarının giderek azalmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu gelişmelerin küresel ısınma ve iklim değişikliğini derinleştirdiğini belirten Hasanova, sürecin deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı hava olaylarının artması ve ekosistemlerde geri dönüşü zor tahribatlar gibi ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

Soru: Atmosferdeki karbondioksit artışında insan faaliyetleri ve doğal süreçler nasıl bir rol oynuyor?

Karbondioksit salımının ağırlıklı olarak elektrik üretimi, ulaşım ve sanayi sektörlerinde kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtların yakılmasıyla ortaya çıktığını dile getiren STK Başkanı, orman yangınları ve volkanik patlamalar gibi doğal süreçlerin de atmosferdeki CO₂ yoğunluğunu artıran unsurlar arasında yer aldığını belirtti.

Soru: Ormanların ekolojik denge açısından önemi nedir ve ormansızlaşmanın sonuçları nelerdir?

“Ormanlar ve ağaçlar, karbondioksiti emerek ekolojik dengenin korunmasında hayati bir işlev görür. Ancak ormanların yanması ve ağaçların kitlesel biçimde yok edilmesi, atmosferdeki CO₂ oranını daha da yükseltmektedir. Yapılan araştırmalar, 1880 yılından bu yana atmosferdeki karbondioksit miktarının yüzde 43 artarak rekor seviyelere ulaştığını göstermektedir. Bu artışın temelinde insan faaliyetleri yer almaktadır,” ifadelerini kullandı.

Soru: Mevcut gidişat insanlık için nasıl bir uyarı niteliği taşıyor?

İrade Hasanova, karbondioksit oranındaki artışın günümüzde de hız kesmeden devam ettiğini ve bunun insanlık açısından güçlü bir uyarı niteliği taşıdığını söyledi.

Soru: Ekolojik felaketlerin önlenmesi için küresel ölçekte hangi somut adımlar atılmalıdır?

Ekolojik felaketlerin önlenebilmesi için küresel ölçekte ortak bir iradenin şart olduğuna dikkat çeken Hasanova, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Tüm insanlık olarak önleyici tedbirler almak zorundayız; karbon emisyonlarını azaltmalı, aşırı tüketim ve üretimi sınırlandırmalı, kaynak israfını önlemeli ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş sürecini hızlandırmalıyız. Ancak bu şekilde atmosferdeki karbondioksit artışının önüne geçilebilir.”

Uluslararası Gazeteci
Ülker Piriyeva - Azerbaycan